Nowy most w Głuchołazach: symbol odbudowy po powodzi za 11 mld zł

Dlaczego Głuchołazy stały się symbolem walki z żywiołem?

Wrześniowa powódź w 2024 roku dotknęła południowe województwa Polski, niszcząc domy, drogi i mosty. Głuchołazy, położone na pograniczu z Czechami, zostały jednym z najbardziej dotkniętych miast. Woda zerwała kluczową przeprawę – tzw. „most Andrzeja” – odcinając od siebie dwie części miejscowości i paraliżując ruch na drodze krajowej nr 40. Jak podkreślał premier Donald Tusk podczas uroczystego otwarcia nowej konstrukcji, to właśnie w Głuchołazach zapadły decyzje o masywnej pomocy państwa, bo bez niej samorząd i mieszkańcy nie mieli szans poradzić sobie sami.

„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W pierwszym rzucie, jeszcze w trakcie trwania powodzi, z pomocą przyszły służby – wojsko i Rządowa Agencja Rezerw Materiałowych postawiły most tymczasowy. Jednak wyzwaniem było zbudowanie trwałej, odpornej na przyszłe kataklizmy przeprawy. Dziś, po kilku miesiącach prac, Głuchołazy mają nowoczesny obiekt, który ma służyć przez dekady.

Nowa przeprawa – bezpieczna i nowoczesna

Nowy most na rzece Biała Głuchołaska został zaprojektowany z myślą o ekstremalnych zjawiskach hydrologicznych. W porównaniu do swojego poprzednika jest położony o niemal metr wyżej, a ciężar konstrukcji opiera się na masywnych przyczółkach osadzonych poza wałami koryta. To rozwiązanie ma zapobiegać podmywaniu i niszczeniu podczas przyszłych wezbrań. Koszt budowy mostu wraz z całą infrastrukturą techniczną wyniósł 65 mln zł. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński nazwał tę inwestycję przykładem „odbudowy plus”.

„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę.”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak dodał, że nowa przeprawa nie tylko przywróciła ciągłość drogi krajowej nr 40 i usprawni codzienne podróże mieszkańców, ale także zwiększy bezpieczeństwo oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu – zwłaszcza w kontekście ruchu transgranicznego z Czechami. Dzięki nowoczesnej konstrukcji most ma być w stanie wytrzymać przyszłe powodzie, co daje realne poczucie bezpieczeństwa tysiącom ludzi, którzy codziennie go używają.

Największy pakiet pomocowy w historii Polski

Rząd na walkę ze skutkami powodzi we wrześniu 2024 roku przeznaczył łącznie 11 mld zł. To największa kwota w dziejach Polski na pomoc po żywiole. Z tej puli aż 365 mln zł trafiło wyłącznie do Głuchołaz – na doraźną pomoc, odbudowę mostów, szkół, żłobka i miejskiej pływalni. Premier Tusk zaznaczył, że środki te pochodzą z różnych źródeł, w tym z Funduszy Europejskich, które pokrywają ponad 6 mld zł całego pakietu.

• 11 mld zł – łączna wartość pomocy dla regionów popowodziowych
• 365 mln zł – środki przeznaczone wyłącznie na odbudowę Głuchołaz
• 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu w Głuchołazach
• 1 mld zł – bezpośrednie zasiłki trafiły do 62 tys. rodzin
• 6 mld zł – środki pozyskane z Funduszy Europejskich
• Prawie 30 instrumentów wsparcia – od dotacji na infrastrukturę po zasiłki wypłacane bezpośrednio mieszkańcom

Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak zwrócił uwagę, że inwestycje takie jak nowy most mają nie tylko przywrócić normalność, ale też przyciągnąć turystów i inwestorów. „Mieszkańcy Głuchołaz zasługują na dobrą infrastrukturę, by dawać poczucie bezpieczeństwa i szansę na rozwój” – powiedział podczas otwarcia.

Co to oznacza dla mieszkańców Iławy?

Choć od Iławy dzielą Głuchołazy setki kilometrów, ta historia ma bezpośrednie znaczenie dla naszego regionu. Nasze miasto jest położone nad rozległym Jeziorakiem i rzeką Iławką, które – choć nie są typowo górskim potokiem – w czasie gwałtownych ulew potrafią podnosić swój poziom. W 2024 roku lokalne służby musiały mierzyć się z podtopieniami w kilku miejscach powiatu iławskiego. Nowy most w Głuchołazach to dowód na to, że państwo potrafi skutecznie reagować – również w przypadku mniejszych miejscowości. Dla iławian ważne jest, że rząd przeznaczył miliardy na zabezpieczenie przeciwpowodziowe i modernizację przepraw. Jeśli podobne zagrożenie pojawi się u nas, lokalne mosty (jak ten nad Kanałem Iławskim czy na trasie DK16) będą mogły być wzmocnione lub odbudowane według nowych standardów odporności. Ponadto program „odbudowy plus” może być wzorem dla samorządów w całej Polsce – w tym dla władz Iławy – przy planowaniu remontów infrastruktury drogowej i mostowej. W praktyce oznacza to, że decyzje podejmowane w Warszawie mają realny wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców naszego powiatu.

Nie bez znaczenia jest też aspekt turystyczny. Iława, podobnie jak Głuchołazy, stawia na przyciąganie gości – nasze mosty i kładki nad jeziorami są wizytówką regionu. Inwestycja w nowoczesną przeprawę w Głuchołazach pokazuje, że dobrze zaprojektowana infrastruktura może łączyć funkcje komunikacyjne z walorami krajobrazowymi. Lokalni przedsiębiorcy i organizatorzy turystyki powinni śledzić te rozwiązania i – w razie potrzeby – aplikować o podobne fundusze.

Plany na przyszłość – remonty i nowe inwestycje w Głuchołazach

Otwarcie mostu to nie koniec działań w Głuchołazach. W planach jest między innymi remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym. Łączna wartość tych zamierzeń to prawie 50 mln zł. Premier Tusk zapowiedział, że rząd nie kończy pomocy – szkody są jeszcze widoczne, a środki będą płynąć tak długo, jak będzie to potrzebne. To ważny sygnał dla wszystkich poszkodowanych gmin, że państwo jest przygotowane na długoterminowe wsparcie, a nie tylko na doraźne interwencje.

„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nowa przeprawa w Głuchołazach to nie tylko beton i stal – to symbol tego, jak państwo potrafi zareagować w kryzysie i odbudować to, co zniszczyła natura. Dla mieszkańców regionu iławskiego jest to przykład, że podobne inwestycje mogą być realizowane również u nas, jeśli odpowiednio wcześnie zabezpieczymy fundusze i zadbamy o projekty odporne na zmiany klimatu.